Jak zabezpieczyć system nawadniania przed zimą? Przedmuchać czy zamontować zawory odwadniające - Odpowiadamy!

Dlaczego to ważne

Co się stanie, jeśli nie opróżnisz instalacji przed zimą?

Zamarzająca woda zwiększa objętość. W instalacji pozostawionej z wodą pękają najczęściej korpusy zraszaczy, elektrozawory, złączki i kolektor. Rury PE są elastyczne, ale woda zamarzająca w ich wnętrzu też potrafi rozsadzić ściankę. Szkody wychodzą dopiero wiosną, przy pierwszym uruchomieniu: sekcja nie trzyma ciśnienia, a w trawniku pojawia się mokra plama.

Krótki, jednodniowy przymrozek zwykle nie szkodzi instalacji zakopanej w ziemi. Groźne są kilkudniowe mrozy, szczególnie od −5°C w dół. Dlatego przedmuchanie robi się jesienią, zanim takie mrozy nadejdą. W Polsce zwykle w październiku lub listopadzie, zależnie od regionu i prognozy.

Dobór sprzętu

Jaki kompresor do przedmuchiwania nawadniania?

Czym przedmuchać nawadnianie? Kompresorem (sprężarką) z reduktorem — tak samo jak przy przedmuchiwaniu instalacji wodnej w domu czy na działce. Najważniejsza jest wydajność powietrza (l/min), a nie maksymalne ciśnienie sprężarki. Hunter Industries podaje regułę: wydajność kompresora w CFM to przepływ największej sekcji w galonach na minutę podzielony przez 7,5. Po przeliczeniu na jednostki metryczne wychodzi prosto: kompresor powinien dawać co najmniej tyle litrów powietrza na minutę, ile litrów wody na minutę zużywa Twoja największa sekcja.

Przepływ sekcji znajdziesz w projekcie lub w wycenie systemu. Jeśli go nie znasz, zmierz wydajność kranu: w ile sekund napełniasz 10-litrowe wiadro. 36 000 podzielone przez liczbę sekund daje wynik w l/h, np. 20 s = 1800 l/h = 30 l/min. Szczegóły opisaliśmy przy projekcie nawadniania ogrodu.

Producenci kompresorów podają zwykle wydajność ssania, a na wyjściu przy ciśnieniu roboczym powietrza jest mniej. Wybierz więc model z zapasem. Z naszego doświadczenia w mniejszych systemach (kilka sekcji, krótkie odcinki rur) wystarcza „marketowy” kompresor ze zbiornikiem 8–24 l. Do większych systemów z sekcjami do ok. 2,5 m³/h wybierz kompresor tłokowy ze zbiornikiem 24–50 l i wydajnością ssania od ok. 150 l/min. W obu przypadkach potrzebny jest reduktor z manometrem. Taki sprzęt przyda się też do pompowania kół i narzędzi pneumatycznych.

Ustawienia

Jakie ciśnienie do przedmuchiwania nawadniania?

Ciśnienie ustaw na reduktorze kompresora, zanim otworzysz dopływ powietrza do instalacji. Hunter podaje: nie więcej niż 50 psi (ok. 3,4 bar) dla rur polietylenowych i 80 psi (ok. 5,5 bar) dla rur PVC, a w każdym przypadku poniżej ciśnienia roboczego najsłabszego elementu sekcji.

Czego potrzebujesz

Elementy do przedmuchu systemu nawadniania

Do samego przedmuchania wystarczy kompresor i zawór do przedmuchiwania z wtykiem pneumatycznym zamontowane za głównym zaworem, najlepiej przy kolektorze. W naszych projektach takie przyłącze jest w zestawie od wielu lat, a kolektory Hunter PGV z zaworem kulowym i odpowietrznikiem z naszego sklepu mają wtyk do sprężarki fabrycznie.

Przyłącze do kolektoraPrzyłącze kompresora z zaworem spustowym (zawór 1/2", kolano 1"×1/2", wtyk pneumatyczny)28 złZobacz produkt Nowa instalacjaKolektor Hunter PGV 2 sekcje z zaworem kulowym i wtykiem do sprężarki270 złZobacz produkt Nowa instalacjaKolektor Hunter PGV 3 sekcje z zaworem kulowym i wtykiem do sprężarki380 złZobacz produkt System GARDENAGARDENA zestaw do przedmuchu systemu 2770-20 (Pipeline, Sprinklersystem)31 złZobacz produkt Bez przyłącza — przez kranGARDENA przyłącze z gwintem 1/4" (2920-26) do pistoletu kompresora13 złZobacz produkt Odcięcie wodyZawór kulowy na rurę PE 25 skręcany Watermil8 złZobacz produkt Linia kroplującaKorek QJ 16 Watermil na koniec linii kroplującej2 złZobacz produkt Linia kroplującaKorek skręcany LOCK 16 Rain Bird na koniec linii kroplującej2,18 złZobacz produkt Odwodnienie grawitacyjneGARDENA zawór odwadniający 2760-3742 złZobacz produkt

Przesuń w bok, aby zobaczyć wszystkie elementy. Ceny brutto z 14.10.2026; aktualną cenę i dostępność pokazuje karta produktu. Kompresora nie sprzedajemy: wystarczy model spełniający kryteria z tabeli powyżej.

Instrukcja

Jak przedmuchać system nawadniania krok po kroku

1. Zamknij wodę i odłącz pompę

   Zamknij główny zawór doprowadzający wodę do systemu. Jeśli nawadnianie zasila pompa lub hydrofor, odetnij je i nie przedmuchuj przez nie instalacji. Zdejmij przepływomierz, jeśli go masz (np. Hydrawise HC), a otwór zaślep. Powietrza nie tłocz przez zawór antyskażeniowy.

2. Podłącz kompresor do systemu nawadniania

   Wepnij wąż kompresora w złączkę pneumatyczną przy kolektorze, za głównym zaworem. Zawór przyłącza na razie zostaw zamknięty, a na reduktorze ustaw ciśnienie z tabeli: zwykle 2,5–3,4 bar dla rur PE.

3. Otwórz najdalszą sekcję

   W sterowniku włącz ręcznie sekcję położoną najdalej od kompresora albo najwyżej. Sekcja musi być otwarta, zanim wpuścisz powietrze. Hunter podkreśla: nigdy nie pracuj kompresorem, gdy żaden zawór sekcji nie jest otwarty.

4. Powoli wpuść powietrze

   Stopniowo otwórz zawór przyłącza. Ze zraszaczy najpierw poleci woda, potem mieszanina wody i powietrza. Przedmuchuj 2–3 krótkimi cyklami po ok. 2 minuty, aż z dysz zamiast mgiełki będzie wychodzić samo powietrze.

5. Nie przedmuchuj suchych rur

   Gdy sekcja jest sucha, przejdź do następnej. Powietrze tłoczone przez suche rury rozgrzewa je tarciem i może uszkodzić uszczelki oraz zraszacze.

6. Przejdź kolejno przez wszystkie sekcje

   Idź od sekcji najdalszej do najbliższej kompresorowi. Na koniec wróć jeszcze raz na krótko do pierwszych sekcji, bo woda często spływa do najniżej położonych odcinków.

7. Linie kroplujące przedmuchuj ostrożnie

   Odkręć korki na końcach linii, ustaw 1,5–3,5 bar (nie więcej niż dopuszcza karta linii) i przedmuchaj sekcję kroplującą, aż z końców przestanie płynąć woda. Potem załóż korki z powrotem.

8. Zakończ i przygotuj sterownik na zimę

   Odłącz kompresor i wypuść resztki ciśnienia. Zawory kulowe zostaw lekko uchylone, żeby woda nie została zamknięta w ich korpusie. Sterownik przełącz w tryb „deszcz” lub wyłącz zasilanie, a jeśli steruje pompą, odłącz przewody MV i COM. Rain Bird zaleca to, aby wiosną pompa nie ruszyła przypadkiem „na sucho”.

1 — przyłącze z zaworem kulowym i wtykiem pneumatycznym; 2 — przyłącze zamontowane na końcu kolektora; 3 — podłączony wąż kompresora.

Sposób awaryjny

Nie masz przyłącza do kompresora? Przedmuchaj przez kran ogrodowy

Gdy w skrzynce z elektrozaworami nie ma miejsca na przyłącze, możesz wtłoczyć powietrze przez inny kran ogrodowy połączony z tą samą instalacją. Instalacja wewnętrzna jest połączona, więc powietrze popłynie odwrotnie niż woda, aż do zaworów sekcji.

1. Zamień końcówkę pistoletu kompresora na przyłącze GARDENA z gwintem 1/4" (zdjęcia 1–2).
2. Przygotuj odcinek węża ogrodowego z szybkozłączami na obu końcach (zdjęcia 3–4).
3. Zamknij zawór doprowadzający wodę do ogrodu, podłącz wąż do innego kranu niż ten, z którego zasilany jest system, i przedmuchuj kolejno sekcje, aż z dysz zacznie wychodzić samo powietrze.

1–2 — wymiana końcówki pistoletu na przyłącze 1/4"; 3–4 — pistolet z szybkozłączem i wężem.

Kompresor podłączony do kranu ogrodowego przez wąż z szybkozłączami.

Porównanie metod

Przedmuchać czy zamontować zawory odwadniające?

Ile wody tracą zawory odwadniające? Policzyliśmy to dla typowego ogrodu z 5 sekcjami i ok. 250 m rury PE: po każdym cyklu może spłynąć nawet 90 litrów wody, czyli w sezonie ok. 160 zł dodatkowego kosztu. GARDENA przy odwadnianiu grawitacyjnym zaleca zdjęcie elektrozaworów na zimę. W systemach GARDENA Pipeline i Sprinklersystem zawór odwadniający 2760 i zestaw do przedmuchu 2770 montuje się w najniższym punkcie instalacji.

Bez kompresora

Ile kosztuje przedmuchanie systemu nawadniania?

Jeśli nie masz kompresora, możesz zlecić przedmuchanie firmie nawadnieniowej. Usługa kosztuje obecnie orientacyjnie 30–50 zł za sekcję, więc dla ogrodu z 5 sekcjami to ok. 150–250 zł plus ewentualny dojazd. Kompresor warsztatowy kosztuje zwykle kilkaset złotych, więc przy corocznym przedmuchu zwraca się po kilku sezonach i przydaje się w domu także do innych prac.